De natuur in!

De natuur in
Soetkin Weckhuyzen
Geschreven door Soetkin Weckhuyzen

Hallo lief broertje,
Ga je mee?
Ik wil je graag wat laten zien.
Kijk de bloemen, bomen, dieren
zon en ‘t regent dat het giet.
Samen in de plassen stampen
ontdek het leven en geniet!

natuurDuizend blaadjes dwarrelen feestelijk in het rond.  Confetti in het bos!  De bomen vormen een (kale) erehaag en leggen een bladerloper over het pad.  Een roodborstje fluit, gezeten op een hoge tak, een prachtig stukje poëzie ter ere van de dag.  En mijn klein stappend kaboutertje houdt zich stevig aan één vinger vast en voelt zich als geëerde gast heel welkom in ons bos.
Blaadjes kraken, boommos aaien, takken zwaaien, takken breken en dan lief brullen van “waaah!”. De paddestoelen schrokken zich vast een hoedje!  Ook mijn oudste zoon kan enorm genieten van roeren in de beek, heksensoep maken, kampen bouwen, hout stapelen, …  Stuk voor stuk waardevolle en leerrijke momenten in hun eerste levensjaren.  Daarom ben ik zo blij met het stukje bos in onze achtertuin, het ideale ontdekkingstocht- en speelparadijs voor mijn twee kabouters.  ‘Takkenwijf’ mag dan een scheldwoord zijn, ik durf met een vleugje trots te zeggen dat mijn twee zonen echte ‘takkenkinderen’ zijn.  Spelen in de natuur is niet alleen leuk maar blijkt ook heel belangrijk te zijn! “Direct contact met de natuur is van wezenlijk belang voor de fysieke en emotionele gezondheid van kinderen.'”  Zo beweert Richard Loov, schrijver van “Het laatste kind in het bos”.  Een boek dat in deze tijd van beeldschermen en binnenshuis leven wel wat aandacht verdient.  Hij vindt dat we onze kinderen moeten redden van de ‘natuurtekortstoornis’.

Mens en natuur

De natuur heeft een grote invloed op ons en onze kinderen.  Ze biedt een enorme waaier aan mogelijkheden tot handelen en daagt daar ook toe uit.  Kinderen zien de natuur mede daardoor vooral als doe-natuur.  Ik zie dit elke dag bij mijn twee kapoenen.  De jongste kan geen madeliefje of paardenbloem zien staan zonder die te willen plukken.  Zand is er om met je handjes in te graven, hoog gras om door te stappen of te rollen, molshopen zijn er om plat te trappen, takkenhopen om te beklimmen, plassen om in te stampen en ga zo maar door…  Ook ‘kijken’ is een begeerde activiteit!  Kijken naar vogels in de lucht, bijtjes bij de bloemen, de wind die het bos in een deinende zee verandert of takjes en blaadjes in de beek gooien en kijken hoe ze wegdrijven en nog even ‘dag’ zwaaien.  En welk kind staat er bij regenweer niet graag bij het raam om de opspattende druppels of het wegstromende water te bekijken?
Er wordt hier een beroep gedaan op het kind als onderzoeker.  Laat hen dus de natuur zoveel mogelijk vrij ontdekken en manipuleren.  Ze leren hier enorm veel uit!

natuurOok zelf risico’s inschatten hoort daarbij. Kinderen verbinden ‘natuur’ met ‘vrijheid’, vanalles kunnen doen zonder dat er steeds volwassenen zitten toe te kijken.  Deze vrijheid voor kinderen staat de laatste tijd zwaar onder druk, met name door de grote bezorgdheid van ouders met betrekking tot verkeers(on)veiligheid, ‘enge mannen’ en gevaren in de natuur als vallen, giftige planten, vieze beesten, verdrinken.  “De paradoxale uitkomst van deze zeer sterke bescherming van kinderen tegen risico’s is dat het voor kinderen gevaarlijker wordt, doordat zij onvoldoende met risico’s leren omgaan!”

Bijkomend voordeel is dat zulke natuurspeelplekken uitnodigen tot bewegen.  En met de wetenschap dat kinderen drie uur per dag zouden moeten bewegen, kan je dus maar best af en toe de natuur intrekken.  Kinderen zitten vaak veel te veel en buitenspelen blijkt zeer effectief voor het afreageren van alledaagse spanningen.
Kinderen houden van materiaal met veelzijdige gebruiksmogelijkheden en dat is nu net wat er in de natuur met hopen te vinden is. Denk maar aan stenen, takken, blaadjes, bloemen, eikels, …
Er bestaat zoiets als ‘een theorie van de losse dingen’: “In een omgeving is de mate waarin een beroep gedaan wordt op inventiviteit en creativiteit en de mogelijkheid om echte ontdekkingen te doen recht evenredig aan het aantal mogelijkheden om te veranderen, te combineren, veelzijdig te gebruiken.”  De wortels van verbeeldingskracht en creativiteit liggen dus ook verscholen in de natuur om ons heen.
Bijkomend pluspunt van buiten spelen: in de natuur is “rommel maken” geen probleem!  Er is immers niemand die al die eikels weer mooi terug in een doosje moet stoppen ofzo.  Mijn jongste zoontje geniet momenteel van kleine spulletjes door elkaar te wezzelen, in het rond te gooien of één voor één ergens door te steken, dus ik weet waar naartoe!

Welke plekjes natuur zijn vooral geschikt?

natuurEen plekje natuur dat enerzijds veilig en vertrouwd voelt voor kinderen maar waar ook ruimte is voor het spannende, het avontuurlijke, het ‘gevaarlijke’.  Plekken die de
fantasie van kinderen prikkelen zodat ze er verhalen rond kunnen spinnen of kunnen wegdromen.  “Mama, waarom hebben de mieren zo’n haast?”  Kortom plekken met een natuurlijke wildheid.  Dat kan al een braak stukje achtertuin zijn.  Waar maakt niet uit, als kinderen maar spelen, fantaseren, dingen ontdekken, verwonderd raken.  “Kijk een witte vlinder!”  “Ah, dat zal een koolwitje zijn.” “Of een sneeuwwitje!” Geluksmomenten met een gouden randje.

Bouwen

Mijn zussen en ik hadden vroeger in onze tuin een ‘boomhut’ waar we heel lang aan bouwden en verbouwden en in speelden.  Ook op één van mijn eerste scoutskampen, bouwden we een week lang aan een hut in het bos.  Niet ongewoon voor kinderen tussen 6 en 12 jaar oud, zo blijkt.  “Door het bouwen van kampen en hutten verbinden kinderen zich actief met een stukje aarde en ontwikkelen zo een ‘sense of place’- het besef ergens thuis te zijn.”  Die ‘sence of place’ speelt dan weer een rol in het ontwikkelen van hun identiteit. “Finding a place to discover a self.”

Helend vermogen

Dat de natuur helend kan werken wisten we al langer door de kruidengeneeskunde.  Maar ook simpelweg tijd doorbrengen in de natuur heeft een helende werking.  Vooral om bijvoorbeeld te herstellen van stress en aandachtsmoeheid.  Zo zou alleen al het uitzicht op wat groen, leiden tot aandachtsherstel en een verbeterde stemming.  Laat staan het wandelen, spelen en werken in het groen!  Met name bomen, struiken, bloemen en de aanwezigheid van water zijn belangrijke factoren.  Dat heb ik zelf ook al aan den lijve ondervonden.  Een ommetje door het bos biedt me een bron van rust als het eventjes hoog zit door een dwarse peuter- of kleuterbui.  De natuur helpt me dan ontladen.  Of met een mooi uitzicht vanuit het keukenraam lijkt de dagelijkse afwasberg minder erg.  De natuur biedt bovendien vertrouwdheid en herhaling.  De seizoenen, het ritme van dag en nacht en andere grote ritmes in de natuur hebben mensen altijd houvast gegeven in hun bestaan.

Conclusie

De natuur als bron van beweging, ontwikkeling, zelfontplooiing, creativiteit, zingeving, genezing en verbondenheid.  Maar er is nog meer aan de hand.  De natuur blijkt nu ook het laatste redmiddel te zijn voor zichzelf!  Door zalige natuurervaringen op te doen, zouden kinderen later als volwassene sneller geneigd zijn om echt voor de natuur in de bres te springen en op te komen voor het behoud van onze wondere wereldbol.
De natuur in, zou ik zeggen!

Waar zijn er leuke natuurspeelplekjes?

Dit is alvast een lijstje met favoriete natuurspeelplekjes van ons schrijversteam.  Niet volledig vrij van menselijke inmenging maar met toch een behoorlijke portie aan natuurlijke wildheid….

  • De Averegten in Heist-op-den-berg
  • Speelbos in Kluisbergen
  • Kesselse Heide
  • Kabouterberg in Kasterlee
  • Kruiskensberg in Berlaar
  • De plantentuin van Meise
  • De speeltuin van Koekelare
  • Het provinciaal domein van Kessel-lo
  • Blotevoetenpad in Zutendaal
  • Klompenpad in Laakdal

Op “Goe gespeeld!”  vind je ook info, tips en nog enkele voorbeelden van leuke speelbossen en speelplekken.

Zoek of maak zeker ook een avontuurlijk natuurlijk plekje om volop te spelen in je eigen buurt zodat jullie een gezonde dagelijkse dosis kunnen halen zonder steeds de auto in te moeten kruipen! Hierbij kan dit boek misschien een hulp zijn.

Vrij spel voor natuur en kinderen

 

Bronnen:

 

Heb je plezier in wat je hier leest? Volg ons op Facebook. Klik hier.

Over de schrijver

Soetkin Weckhuyzen

Soetkin Weckhuyzen

Ik ben mama van twee zotte kapoenen.
Ik hou van kringloopwinkelen, rommelmarktjes afschuimen,
(voor)lezen, knutselen, haken, naaien, in de tuin werken, piano spelen, lesgeven, zingen en kampvuurtjes.
Na de geboorte van mijn eerste zoontje ben ik veel beginnen lezen omdat ik voelde dat de maatschappelijke verwachtingen ivm baby's niet klopten. Zo begon ik met draagdoeken, samen slapen, rapley, langvoeden, wasbare luiers,... Ik bleef ook veel langer thuis bij mijn zoontje dan eerst gepland en ging daarna bewust halftime werken. Al is het soms vallen en opstaan en wankelend wandelen op het opvoedingspad, het is zeker ook genieten en uitkijken naar wat komt want er valt nog zoveel te ontdekken!

8 Berichten

  • Helemaal mee eens :-). Fijn artikel!
    Nu hopelijk zullen meer scholen wat meer groen voorzien. Er zouden al wel wat projecten bezig zijn, gelukkig!

  • Wij trekken ook graag naar een speelbos of een gewoon bos, heerlijk, de kindjes herbronnen dan helemaal! Zo trokken we onlangs naar het ‘t vossenhol, in Bertem, er komen steeds meer van die speelbossen!

  • Ik las overlaatst nog een mooie uitspraak die helemaal bij dit artikel past: ‘Ga elke dag minstens 5 minuten de natuur in. Als jet het te druk hebt, ga dan een uur.’

  • Pieps Soetkin, ik heb het gedichtje bovenaan gebruikt voor het doopboekje van onze Gust, ik vond het zo leuk klinken, net wat ik nog miste aan ons boekje. Dankjewel voor de mooie woorden x
    Liefs,
    Karen