Onmiddellijk afnavelen: niet zo onschuldig

onmiddellijk afnavelen
Fran Habils
Geschreven door Fran Habils

Onmiddellijk afnavelen is niet zo goed voor de baby. Het tegendeel is allang bewezen. Het is hoog tijd om die oude gewoonte te veranderen. 

Onmiddellijk afnavelen: een ritueel

Wanneer een baby geboren wordt, is het heel normaal om de navelstreng onmiddellijk af te klemmen en door te knippen. Vaak wordt deze taak toebedeeld aan de kersverse vader die tot op dat moment alleen maar kon toekijken hoe zijn vrouw hun kind op de wereld zette. Hierdoor krijgt het doorknippen van de navelstreng de status van een soort overgangsritueel waarin een man actief deelneemt aan die eerste momenten van het leven van zijn kind en zijn rol als vader op zich neemt.
Op zich is dit allemaal heel mooi. Alleen is het onmiddellijk afnavelen van de navelstreng niet zo goed voor de baby. Sterker nog, het is zelfs helemaal niet nodig.

Waarom wachten?

Het bloed behoort de baby toe
Wanneer een baby geboren wordt, wordt er nog een aantal minuten bloed tussen de placenta en de baby uitgewisseld. Uiteindelijk stopt de navelstreng met pulseren en komt het overgrote deel van dit bloed in het lichaam van de baby terecht.
Dit bloed behoort de baby toe. Baby’s waarvan de navelstreng onmiddellijk wordt afgeklemd, moeten het met ongeveer een derde van het totale bloedvolume minder doen. Probeer je maar eens voor te stellen dat je zelf met een derde minder aan bloed in je lijf moet functioneren. Dit is geen ideale situatie.
Bovendien is dit bloed broodnodig voor volgende dingen:

  • Zuurstof
  • Ijzer
  • Rode bloedcellen
  • Witte bloedcellen
  • Stamcellen
  • Hartfunctie
  • Zachte overgang
  • Minder bloedverlies

Zuurstof

De World Health Organization (WHO) schat dat wereldwijd 29% van de pasgeboren baby’s sterft door een gebrek aan zuurstof bij de geboorte. Bovendien krijgt een tiende van de pasgeboren baby’s niet de optimale hoeveelheid zuurstof met als gevolg allerlei gezondheidsproblemen.
Na de geboorte moet een baby erin slagen om zelf zuurstof op te nemen.
De longen van de baby hadden in de baarmoeder maar een beperkte bloedtoevoer. Wanneer de baby voor het eerst huilt, moeten de longen zich openen. Hiervoor hebben ze extra bloed nodig. Het duurt ongeveer vijf ademhalingen voor de longblaasjes volledig geopend zijn. Als de baby dit bloed niet van de moeder krijgt, moet zijn lichaampje het ergens anders gaan zoeken. Dit komt de andere organen dus niet ten goede.
Baby’s wiens navelstreng onmiddellijk wordt afgeklemd, ervaren hierdoor een gevoel van verstikking en komen al onmiddellijk in een stresssituatie terecht waarin hun lichaampje het tekort aan zuurstof moet proberen aanvullen.
Bovendien zorgt het zuurstofrijke bloed van de placenta ervoor dat de baby niet meteen in zuurstofnood komt wanneer hij nog niet goed zelf ademt.

IJzer

Wereldwijd hebben mensen een enorm ijzertekort. IJzer speelt een belangrijke rol bij het transporteren van zuurstof doorheen het lichaam. Ook is ijzer cruciaal voor het ontwikkelen van de hersenen. Vooral tijdens de eerste levensjaren kan een ijzertekort ervoor zorgen dat kinderen een achterstand ontwikkelen.
Er wordt geschat dat er wereldwijd 2 miljard mensen aan intelligentie hebben moeten inboeten ten gevolge van een ijzertekort.
De gezamenlijke productiviteit van mensen zou ook met 20% omhoog gaan als het ijzertekort zou worden opgelost.

Vreemd genoeg zijn het voornamelijk baby’s die de eerste zes maanden exclusief borstvoeding krijgen die hier vatbaar voor zijn. De reden hiervoor is simpel: de natuur had het anders geregeld! Kinderen wiens navelstreng niet onmiddellijk wordt doorgeknipt, krijgen voldoende ijzer binnen om niet alleen die eerste zes maanden te overbruggen, maar ook om -wanneer ze gezonde voeding krijgen natuurlijk- heel hun leven lang voldoende ijzer te hebben.

Rode bloedcellen

Zoals al gezegd is het bloed van de navelstreng enorm belangrijk voor zuurstof.
Baby’s krijgen al na twee minuten wachten met afklemmen 60% meer rode bloedcellen binnen. Deze zorgen voor het transport van zuurstof doorheen het lichaam.

Witte bloedcellen

30 % van de sterfgevallen bij pasgeboren baby’s komt door infecties. Witte bloedcellen spelen een belangrijke rol bij het bestrijden hiervan. Ook deze zijn volop in het bloed van de placenta aanwezig.

Stamcellen

Het bloed dat bij afklemmen nog in de navelstreng achterblijft, zit vol stamcellen. Je kan deze stamcellen inderdaad laten bewaren voor moest je kindje later een probleem hebben of je kan ze doneren om andere mensen te helpen.
Dit is allemaal zeer mooi, maar eigenlijk behoren deze stamcellen je kindje toe en kunnen ze net gezondheidsprobleem voorkomen. Het is ook een beetje de omgekeerde wereld om deze stamcellen later te gaan gebruiken om schade te herstellen die er misschien nooit was geweest als je kindje ze bij de geboorte had gekregen.

Hartfunctie

Onmiddellijk na de geboorte moet de baby’s hart van een werking met twee kamers naar een werking met vier kamers gaan. Dit is een zeer complex proces waarin het bloed van de placenta een belangrijke rol speelt (een gedetailleerde uitleg van dit proces vind je hier: http://homeoint.ru/pdfs/monument_stupidity.pdf).
Wanneer baby’s dit proces zonder dit extra bloed moeten voltooien, verloopt dit veel moeizamer.
Kindjes wiens navelstreng onmiddellijk werd afgeklemd, hebben hierdoor een hart dat een beetje kleiner is dan bij kindjes bij wie dit niet werd gebeurd.
Bovendien hebben ze vaker hartruis.

Zachte overgang

Onmiddellijk afnavelen

Zachte overgang

Een geboorte is voor een baby altijd een beetje traumatiserend, maar we kunnen er wel alles aan doen om het trauma te beperken.
Moeder, baby en placenta zijn negen maanden lang een geheel geweest. Wanneer we de baby niet onmiddellijk losrukken van moeder en placenta, zorgen we voor een minder schokkende ervaring. Dit kan door een volledige lotusgeboorte, of door de placenta gewoon iets langer aan de baby vast te laten.
Onze vroedvrouw wikkelt de placenta na de geboorte in doeken en legt deze op de rug van de baby tijdens het eerste huid-op-huidcontact. Baby ligt dan veilig tussen moeders borst en de bekende placenta. Op deze manier krijgen moeder en kind rustig de tijd om aan elkaar te wennen. De baby kan zo ook vanuit een vertrouwd gevoel de wereld buiten de baarmoeder in zich opnemen. Na een tweetal uren wordt de navelstreng dan doorgeknipt.

Minder bloedverlies

Wanneer de uitdrijving van baby en placenta op natuurlijke wijze verloopt, zorgt de toevoer van bloed naar de baby ervoor dat de placenta krimpt. Dit vergemakkelijkt de uitdrijving van de placenta en vermindert het risico op bloedingen bij de moeder.

 

Bezwaren tegen wachten

Complicaties

Een van de grootste bezwaren die veel artsen tegen uitgesteld afklemmen hebben, is dat het niet mogelijk is wanneer er tijdens de geboorte complicaties optreden en de baby snel bij de moeder moet worden weggenomen voor het toedienen van medische zorgen. Dit is echter verkeerd.
Om te beginnen zouden heel wat zaken zoals de reanimatie van het kind eigenlijk gewoon naast de moeder gedaan kunnen worden. Bovendien ondersteunt de toevoer van zuurstofrijk bloed vanuit de placenta de acties van de reanimerende arts of vroedvrouw.
Wanneer de placenta al geboren is, kan deze net als een infuus boven de baby gehangen of gehouden worden. Zo kunnen baby en placenta als één geheel verplaatst worden. In de praktijk zien we echter dat oude gewoonten moeilijk veranderd worden, en zelfs nog steeds verder aangeleerd, al is het tegendeel al bewezen.

Navelstreng melken

Een laatste optie is het melken van de navelstreng. Dit houdt in dat er een aantal keer over de navelstreng gestreken wordt van placenta naar baby toe. Op deze manier wordt een deel van het bloed, dat nog in de navelstreng zit, in de baby geduwd. Dit is echter niet zonder risico, de druk die uitgeoefend wordt op de navelstreng is niet gelijk aan de lichaamseigen druk die uitgeoefend wordt bij het pompen van het hartje. Bovendien wordt alle bloed teruggeduwd, niet enkel het bloed van de vene, wat dus ook nefaste gevolgen kan hebben.

Geelzucht

Een andere angst is dat baby’s ergere geelzucht zouden krijgen door de extra rode bloedcellen.
Het klopt inderdaad dat sommige kinderen wiens navelstreng niet onmiddellijk werd afgeklemd een verhoogd bilirubinegehalte hebben. Uit studies is echter gebleken dat dit niet voor significante verschillen zorgt. De reden hiervoor is dat het bilirubine beter wordt afgevoerd doordat de lever een betere bloeddoorstroming heeft.

Terugvloeien

Er wordt ook gezegd dat er te veel bloed vanuit de baby terug zou vloeien naar de placenta. Ook dit is ongegrond.
Zoals al gezegd, hebben de baby’s longen extra bloed nodig om zich te openen. Hierdoor daalt de bloeddruk in het lichaam van de baby plots onder die van de placenta. Het lichaam van de moeder herstelt dit drukverlies door met sterke samentrekkingen van de baarmoeder meer bloed naar de baby te sturen.
Naarmate het zuurstofgehalte in het lichaam van de baby toeneemt, sluiten de bloedvaten van de navelstreng zich, tot er uiteindelijk geen bloed meer naar de baby stroomt.

Te dik bloed

Een laatste zorg is dat het bloed van de baby te dik zou zijn. Dit zou tot beroertes en schade aan organen leiden.
Het bloed van deze baby’s is inderdaad dikker. Ze hebben namelijk een hoger bloedvolume in hun lichaam. Het is echter niet bewezen dat dit schadelijk is.
Gezien mensen de enige dieren zijn die de navelstreng voor het einde van de pulsaties doorknippen, is de kans groot dat dit gewoon de normale toestand van het bloed is. Andere baby’s hebben dus hoogstwaarschijnlijk te dun bloed!

Hoe lang wachten?

Gangbaar is dat de navelstreng binnen de 30 seconden wordt doorgeknipt.
Na twee minuten, heeft de baby al 70% meer bloed in zijn lichaam.
Wanneer de baby onder het niveau van de placenta gehouden wordt, komt al het bloed in 3 minuten in zijn lichaam terecht.
Wanneer de baby hoger dan de placenta ligt, zoals bij huid-op-huidcontact, is de transfusie klaar na 5 minuten.

Ik denk dat je best gewoon kan nagaan wanneer de navelstreng stopt met pulseren.
Zelf zou ik ook rekening houden met de zachte overgang van baarmoeder naar buitenwereld en de placenta nog even verbonden laten met de baby. Bovendien wordt de placenta bij het uitdrijven nog eens helemaal samengeperst, waardoor echt al het bloed eruit is. Zo ben je ook zeker dat alle bloedvaten van de navelstreng op natuurlijke wijze afgesloten werden.

Bronnen

Video’s

https://www.youtube.com/watch?v=Cw53X98EvLQ

https://www.youtube.com/watch?gl=BE&v=W3RywNup2CM

 

Podcast

http://academicobgyn.com/2011/02/26/academic-obgyn-podcast-episode-31-delayed-cord-clamping/

Artikels

Bijkomende studies

Gerelateerd

Lotusgeboorte

Wat te doen met een pasgeboren baby? 3 tips

Natuurlijke versus synthetische oxytocine (Deel 1)

Over de schrijver

Fran Habils

Fran Habils

Na de geboorte van mijn dochter in 2013, nam mijn leven een heel andere wending.
Als thuisblijfmama ben ik zeer bewust bezig met opvoeding en dat heeft een positieve uitwerking op ons hele gezinsleven.
Het is begonnen met Attachment Parenting en heeft zich ontpopt tot een bewustwordingsproces waarin ik niet enkel anders naar mijn dochter kijk, maar ook naar de rest van de wereld en vooral mezelf!

Naast mijn gezin zijn mijn grote passies muziek en theater.
Ik hou ook van lezen, films en series kijken en de zon op mijn huid.

Na al twaalf jaar als vegetariër door het leven te gaan, begin ik me eindelijk ook een beetje meer te verdiepen in gezonde voeding.

2 Berichten