Waarom we beter niet dreigen tegen onze kinderen

dreigen
Kathleen Leemans
Geschreven door Kathleen Leemans

‘Pas op of …’, ‘Als je nu niet, dan …’.  Dreig jij ook wel eens om je kind te laten luisteren? Op korte termijn heeft dit vaak effect. Je merkt misschien dat je kind je dan gehoorzaamt.  Op lange termijn heeft het gevolgen op de ontwikkeling van je kind.


Ik hoor het vaak: ouders die aangeven dat ze hun kinderen perfect de baas zijn. ‘Ze luisteren altijd´. ‘Ik hoef maar tot drie te tellen en hij doet wat ik wil’.

Willen we onze kinderen laten gehoorzamen uit angst straf te krijgen of niet goed genoeg te zijn voor ons, als ouders?

Is dit echt wel wat we willen?

Willen we niet liever dat ze luisteren omdat ze dat ZELF willen?

Effecten op korte termijn

Uit onderzoek blijkt dat dreigen om je kind te laten luisteren enkel effecten heeft op korte termijn:

1. Je kind zal op dat moment inderdaad luisteren om een straf te ontlopen.  In de toekomst snapt hij nog steeds niet waarom hij dat gedrag moet stellen.

2. Je moet als ouder steeds meer trucjes uit de kast halen om hetzelfde effect te bereiken. Je wordt steeds bozer, dreigt met steeds ergere dingen of roept luider om je kind te laten doen wat jij wil dat het doet. En dan kan je je afvragen: ‘Is dat het wel waard?’

3. Aan het einde van de dag weet je niet wat je kind voelt of denkt. Het kind zal ´ja´ knikken.  Heeft hij het lef om ´nee´ te zeggen? Doet hij wat je wil, maar voelt hij zich verdrietig of boos? Dreigen zal je als ouder enkel een vals gevoel van controle geven. Het geeft je een zekere autoriteit. Niet meer dan dat. Je staat op dat moment niet in verbinding met je kind, en dat kan heel wat nadelige effecten hebben op diens ontwikkeling.

Effecten op lange termijn

Dreigen met dingen die je misschien niet uitvoert heeft weinig zin. Kinderen begrijpen niet waarom iets niet mag en beseffen dat vele dreigementen loos zijn.

“Kinderen leren niet omgaan met zichzelf”
Gevoelens niet erkennen en/of onderdrukken zal ervoor zorgen dat je kind deze emoties niet leert kennen, en ook niet leert gebruiken in zijn dagelijkse activiteiten.  Hij leert niet om te gaan met zichzelf en dat kan zijn persoonlijke ontwikkeling ondermijnen. Meer zelfs, het onderdrukken van gevoelens heeft een negatief effect voor de hersenontwikkeling.

Kameleon

Als je als ouder veel dreigt en je autoritair opstelt, leren kinderen dat ze hun gevoelens niet mogen uiten en dat ze niet kunnen of mogen uitkomen voor hun eigen mening.

Het kind wordt een kameleon die zichzelf aanpast aan zijn omgeving zonder rekening te houden met zichzelf.  Hij leert niet om zichzelf graag te zien zoals hij is.

Op lange termijn kan dit leiden tot:

  • een laag zelfbeeld
  • een gebrek aan zelfvertrouwen
  • faalangst

Communicatie is een beter alternatief. Als ouder ben jij de veilige basis waarin je kind zijn gevoelens en gedachten kwijt kan, en zelfs leert te herkennen, kanaliseren en een plaats geven.

Wat vinden kinderen ervan?

Uit onderzoek naar hoe kinderen autoritaire opvoedingsstijlen ervaren, gaven lagere schoolkinderen aan dat het voor hen niet altijd duidelijk is waarom ze nu precies straf krijgen of berispt worden.

Dit duidt nogmaals het belang van communicatie aan. Als hun gevraagd werd naar betere oplossingen dan straffen, gaven ze aan dat:

  • volwassenen ook dingen met hen konden uitpraten
  • ze willen dat er meer geluisterd wordt naar hun standpunt

Kiezen voor verbondenheid als alternatief

Opvoeden hoeft geen machtsstrijd te zijn. Wat kan je doen om je kind de opvoeding te geven die het nodig heeft, zonder te dreigen en autoritair te zijn? Hieronder een aantal tips:

  • Zoek contact met je kind (klik verder naar time-in)
  • Laat hem toe te huilen, ook al zeg je nee, zo herken je de gevoelens
  • Zeg ook voldoende ´ja´, dan accepteren ze ´nee´ sneller
  • Leg uit wat jij graag wil en waarom, en stel jezelf daarbij ook de vraag of je niet te veeleisend bent (klik verder naar opvoeden met natuurlijke consequenties)
  • Vraag naar de gevoelens en gedachten van je kind, en (h)erken ze!
  • Hou voet bij stuk, maar op een vriendelijke manier, kinderen weten of je uiteindelijk zal toegeven of niet
  • Geef ze de keuze, wakker hun autonomie aan (klik verder naar autonomie-ondersteunend opvoeden)
  • Gebruik humor
  • Doe zelf wat je wil dat je kind doet, jij bent immers de beste leermeester!

Bronnen:

Meer weten over opvoeden? Volg ons op Facebook. Klik hier.

 

Over de schrijver

Kathleen Leemans

Kathleen Leemans

Kathleen Leemans (31) is klinisch psychologe en full-time werkende mama van 2 dochters Nora (5) en Annabel (0). Gepassioneerd door wetenschappelijk onderzoek, ballet en haar gezin. Ook volop zoekende naar een weg in het ouderschapslandschap, open minded maar ook kritisch. Haar stokpaardjes: natuurlijk ouderschap, autonomie-ondersteund en onvoorwaardelijk opvoeden. Haar grootste inspiratiebron zijn haar dochters, van wie ze heel veel leert over zichzelf maar ook over de wereld en de verwondering van elke dag. Ze blogt zelf ook op missesleeblog.wordpress.com