Wat is dat toch met dat haar? Over schaam-, been- en okselhaar!

Okselhaar
Tina Toubac
Geschreven door Tina Toubac

Vrouwen plaatsen volop foto’s met hun lichaamsbeharing: het is een trend op het internet. Kunnen we ons haar dan zonder meer laten staan?

 Co-auteur: Valerie Nuytten

Te wild

Op Instagram posten vrouwen foto’s met tags als #hairylegs#freeyourpits of #armpithairdontcare om anderen aan te moedigen hun been- en/of okselhaar te laten staan, met bijbehorende instagram-cultuur pose.

Wat is de eerste gedachte die in je opkomt als je vrouwen ziet met haar onder de oksels of op de benen? Of mannen met overbehaarde ruggen of wilde bossen op hun borstkas? Of denk eens aan wielrenners, zwemmers, lopers, bodybuilders,… met haar? (alhoewel dat dit ontharen ook bij de sport hoort om performance redenen en eventuele wondverzorging). Blijf je alle lichaamsbeharing onder de wimper walgelijk, lelijk, afstotelijk vinden?

Een blogster schreef er eens over: ze vertelde aan een meisje dat ze een buiklijntje heeft met haar op. ‘Heb je haar op die plaats?,’ was het antwoord, duidelijk gechoqueerd en vol walging.

Het lijkt of we elk aspect van mens-zijn onder de loep nemen en alles wat ons doet terugdenken aan onze ‘wildere’ kant willen wegstoppen. We vinden het afzichtelijk en zijn ons zelfs gaan schamen voor iets dat zo natuurlijk is.

Trends

Marketingstrategie

Bedrijven en hun advertenties speelden hierin een grote rol: op foto’s stonden meer en meer vrouwenlichamen zonder lichaamsbeharing om vrouwen aan te zetten ‘dat haar’ af te scheren. Als een vrouw een topje zonder mouwen droeg, dan werd het okselhaar afgeschoren. Hoe meer er van het lichaam te zien was, hoe minder haar er mocht zijn. En al dat lichaamshaar werd beschamender. Weg ook met beenbeharing bij de intrede van de rok. Hallo bikinilijn. En hallo scheermesjes, epileersetjes, waxproducten, kleurverven,… Het is een industrie die veel geld in het laatje brengt. Ook in andere landen, zoals China, merken ze sinds de laatste 20 jaar deze westerse invloeden. Het zijn slimme marketingstrategieën die ons doen geloven dat lichaamsbeharing weg moet. En we zijn er met velen ingetrapt.  

Ook mannen: niet alleen het rug- en schouderhaar moet eraan geloven, maar soms ook hun borst- of okselhaar (of een getrimde versie daarvan). Dat geldt minder voor het volledig afscheren van hun schaamhaar (‘boyzilian wax’), omdat vele vrouwen – of de mannen zelf – vinden dat zij dan als oversekst of veel te ijdel overkomen.

Puur natuur!

In de jaren ’80 was het oké dat sommige vrouwen er ongeschoren rondliepen. Puur natuur en een beetje rebels was in, denk maar aan de foto’s van de piepjonge Madonna:

madonna

Zonder haar

En dan opeens kan het niet meer en verschijnt ze haarloos… geen okselhaar, maar kaal.

okselhaar

Ook de vulva’s van volwassen vrouwen moeten er ineens prepuberaal gaan uitzien, zoals kinderen dus.

Sommige mensen zien daar een evolutionaire beweging in: kinderen en baby’s hebben een zachte huid waar nog geen haren opstaan. Vrouwen die zich ontharen, zouden er jonger, gezonder, vruchtbaarder uitzien en dus aantrekkelijker zijn. Evolutionair vallen mannen op jongere vrouwen: zij kunnen voor een gezond nageslacht zorgen en de indruk geven dat ze nog maagd zijn en ongerept. Ook al is dat allemaal maar een idee.

Porno-industrie

De porno-industrie is ook schuldig aan het afscheren van het schaamhaar. Als alles goed geschoren is, kan je veel beter zien wat er gebeurt. Het zou ook de wrijving verminderen tijdens de seks en je zou minder kwetsuren oplopen. Gelukkig lopen veel mensen rond mét schaamhaar en zonder kapotgeschuurde intieme delen.
Maar de mythe werd meer en meer als waarheid gezien en vrouwen haalden het haar weg om zich vrouwelijk te voelen.

Voldoen aan de schoonheidsstandaarden

Amanda Palmer (te zien op de hoofdfoto) op Facebook:

“Ik realiseerde me op een bepaald moment, ik moet zoiets van 18 jaar zijn geweest, dat ik me scheerde omdat ik me verplicht voelde. Ik kan me niet herinneren dat iemand me dat bevolen heeft, maar de boodschap was zo almachtig toen ik 10 jaar was:

Je scheren is een teken van volwassen- en vrouwelijkheid!

Het kwam uit elke hoek: van mijn zus, haar vrienden, de televisie, tienermagazines… Nooit werd er gesproken om je niét te scheren (misschien alleen mijn moeder, die bang was dat ik me te vroeg wilde scheren omdat mijn zus dat deed).”

Laat Amanda nu niet de persoon zijn om haar te vertellen wat ze moet doen. Ze besliste om haar okselhaar te laten groeien en te kijken wat er zou gebeuren. Niets ergs deed zich voor. En dus liet ze het staan.

Ik voelde dat ik opnieuw zelf over mijn lichaam kon beslissen zonder me te realiseren dat ik die controle kwijt was geraakt.

Amanda merkte dat weinig mensen aanstoot namen aan haar okselhaar. Kinderen staarden soms, en dat vond ze boeiend: “Ze hebben al oog voor wat ‘normaal’ geslachtsuiterlijk is en dat op een leeftijd van drie jaar!”

Mannen leken het meer dan vrouwen aantrekkelijk te vinden. Amanda straalde kracht en zelfvertrouwen uit dat veel mannen (en vrouwen, ze is biseksueel) aantrokken. Negatieve reacties kwamen altijd van vrouwen. Mannen, of tenminste volgens haar de interessante, intellectuele, hippe mannen die ze graag aantrekt, trokken zich er niets van aan of er nu haar was of niet. Maar vrouwen namen het okselhaar als een persoonlijke belediging, alsof het ging om een verbreking van een overeenkomst waar iedereen zich aan moet houden om te voldoen aan de gestelde normen. Haar antwoord:

Fuck that!

Tegenwoordig spotten we terug beroemdheden met okselhaar – Gwyneth Patrow, Miley Cyrus en nog vele anderen – en praat Gwyneth Paltrow over haar bos schaamhaar.

Misschien is het een spreekwoordelijke middelvinger naar de bekrompen schoonheidsstandaarden, waren de scheermesjes niet meer voorradig, hadden ze last van uitstelgedrag, voelden ze zich vrijer… Wat ook de reden is, ze voelen zich er comfortabel bij.

Bling bling

Er verschijnen hypes, zoals gekleurd okselhaar

en ook deze bizarre ‘glitterpoezen‘…

Is het nuttig?

Moest je je afvragen of het een nut heeft, al dat haar, dan is het antwoord: ja, hoor. Het dient als bescherming én als lokstof. Zelfs dat okselhaar.

Okselhaar zorgt ervoor dat er minder wrijving ontstaat tussen de huid van je bovenarm en je borstkas wanneer je hard aan het werken bent. Daarnaast bedekt het ook delen van je lichaam waar belangrijke aders en klieren liggen en zorgt het voor de verspreiding van vrouwelijke feromonen. Feromonen zijn hormonale geurstoffen die een rol spelen bij het (seksueel) aantrekken van een partner (een soort lokstof). Kleding en parfum verhullen deze stofjes; trek iets luchtig aan als je het omgekeerde wil.

Ook het schaamhaar verspreidt deze feromonen. Het haar beschermt ook tegen bacteriën, die door wrijving kunnen worden overgebracht.

Teken van volwassenheid

Toen de mens nog geen kleding droeg, was groeiend schaamhaar een indicatie dat vrouwen en mannen geslachtsrijp waren. Door de evolutie is schaamhaar nu minder nodig, maar we hebben het nog altijd om de redenen die hierboven vermeld zijn.

De oorlog om het schaamhaar moet stoppen, schrijft dokter Emily Gibson in haar blog. De hoeveelheid tijd, geld, energie én emoties die met het elimineren van elk schaamhaartje gepaard gaat, zijn astronomisch. Jonge meisjes voelen zich verplicht om zich te ontdoen van alle mogelijke haren, van zodra dat verschijnen.

Langs de andere kant zijn er veel vrouwen die zich fijner voelen zonder (al dan niet onder perceptie van de normen die mannen hebben voorgeschreven).

Hygiëne

Velen denken dat het hygiënischer is om dat haar te verwijderen. Integendeel:

Als je je niet wast, zal je stinken. Okselhaar of niet. Het is juist slechter om je haar weg te halen, zeker beneden, want dan komen er wondjes. (Heleen Debruyne, chef Vrouwenzaken in dit artikel)

Afscheren kan ervoor zorgen dat haarworteltjes gaan ontsteken (en ook je huid). Het risico op seksueel overdraagbare aandoeningen (soa’s) stijgt eveneens.

Het afscheren bij een bevalling gebeurde vroeger om hygiënische redenen. Onderzoeken tonen aan dat het geen verschil uitmaakt op het vlak van infecties. Het zorgt voor meer wondjes, roodheid en irritatie rondom de schaamstreek [1]. Voor je verloskundige of gynaecoloog hoef je het niet te doen als je je voor je schaamhaar zou schamen. Zij zien genoeg verschillende mensen. Mocht hij of zij toch een scheermesje in zijn of haar handen nemen, kun je dit met een gerust hart weigeren. Nergens voor nodig! Bij een hechting kan er eventueel gekozen worden om de haartjes korter te knippen.

Haar of geen haar?

In onderstaand filmpje worden alle mogelijke manieren benoemd om thuis je schaamhaar en/of bikinilijn te verwijderen, alsook goede redenen waarom je het NIET zou doen:

Een fitness blogger vertelt over haar ervaringen over het laten staan van haar lichaamsbeharing: ‘wat een tijdswinst!’. Ze kreeg veel bemoedigende reacties (en kritiek) op haar beenhaar.

Vrijheid

Duizenden centen uitgeven om dat haar te verwijderen, uren spenderen aan epileren,… Laat maar. Op een gegeven moment kozen we voor vrijheid en gemak boven de geldende schoonheidsnormen (die tegenwoordig dat haar gelukkig meer toestaan).

Er zullen altijd mensen zijn die er aanstoot aan nemen. Maar horen zij dan in je vriendenkring?

Als je keuze om wel of niet te scheren afhangt van wat anderen zouden denken of als je zou moeten gedragen naar andermans oordeel over wat mooi is, voel je je dan echt vrij?

En als enkele vrouwen rondlopen met okselhaar om een punt te maken dat al dat haar echt oké is en dat ieder zichzelf mag zijn, dan zijn dat stappen in de goede richting om ervoor te zorgen dat iedereen zich vrijer kan voelen.

“Wat vrouwen het meest als mooi beschouwen, is gebaseerd op normen die door mannen zijn voorgeschreven. Het is geweldig om getuige te zijn van een vrouw-gecentreerde schoonheidsbeweging. Laat vrouwen zelf beslissen om zich te scheren of niet!” – Xiao Meili, Chinese mensenrechtenadvocate.

Natuurlijk mooi!

Inspirerende foto’s van Ben Hopper (klik hier om er meer te zien)

okselhaar Ben Hopper

okselhaar ben hopper

Nog een weetje…

Heb je je al eens afgevraagd waarom schaam- en okselhaar op een bepaald moment stopt met groeien en het haar op je hoofd verder groeit? Dat heeft te maken met de activiteit van de haarfollikels;  die op je hoofd kunnen een jaar lang actief blijven (= de groeifase) en die op je armen minder lang. Als de haarfollikel in rust is, valt het haartje uit.

Verder lezen en kijken?

Hoe het ooit startte met een advertentie: https://outskirtsofthetwenties.wordpress.com/2014/01/05/it-started-with-harpers-bazaar/

De wedstrijd van de Chinese mensenrechtenadvocate Xiao Meili waarbij vrouwen werd gevraagd om foto’s te posten van hun ongeschoren oksels, als protest tegen de sociale druk om zich te moeten scheren.

Het persoonlijke verhaal van Nine. (Toegevoegd juni 2017).

Artikel en foto’s over vrouwen die hun okselhaar verven (klik hier):

De song van Amanda Palmer over schaamhaar:

‘Een zaal vol jeukende kruizen,’ heerlijk verwoord door Tjitske Reidinga bij Linda de Mol over dat “hele kale gebeuren”: http://www.gemistvoornmt.nl/a.aspx/1440531001/1

Dank aan Helene Elisabeth en Agnes Konings voor het bijdragen.

Vraagje aan jou…

Wat motiveert jou of zou je het meest motiveren om je lichaamsbeharing te laten staan?

 

Hoofdfoto: Amanda Palmer door Ben Hopper.

 

[1] dekritischeverloskundige.wordpress.com/2015/12/29/scheren-van-de-schaamstreek/).

Heb je plezier in wat je hier leest? Volg ons op FacebookKlik hier.

Gerelateerd

Bh loos door het leven gaan!

Waarom we van jongsaf aan op blote voeten zouden moeten lopen

Over de schrijver

Tina Toubac

Tina Toubac

Ik ben Tina, moeder van 5 kinderen . Sinds ik moeder ben geworden ben ik steeds op zoek naar hoe ik zo natuurlijk mogelijk met mijn kinderen kan omgaan, dit uit zich in de manier van opvoeden, ik kijk naar de noden van mijn kinderen en probeer dan daar op in te spelen...