Wat is unschooling?

Nina Gold
Geschreven door Nina Gold

In de jaren ’70 creëerde de Amerikaanse leerkracht John Holt de term ‘unschooling‘. Hij doelde daarmee op het volgen van het natuurlijke, persoonlijke leerproces, zonder school en zonder curriculum.
Ondertussen is de filosofie bekend onder verschillende noemers, naargelang de invalshoek van zij die het beoefenen, en ook naargelang de gesprekspartner: unschoolen, vrij leren, interesse gebaseerd leren, holistisch leren, wereldscholen,…

Het uitgangspunt van de filosofie is dat de natuurlijke, menselijke leergierigheid niet aangeleerd hoeft te worden, het is immers aangeboren. De mens is intrinsiek gemotiveerd door zijn of haar nieuwsgierigheid en door de noodzaak om de wereld rondom zich te begrijpen zodat hij of zij kan overleven en gedijen.

Leren, net als evolueren, is een dialoog tussen de individu en zijn leefwereld: een stimulus leidt tot een respons. Hoe rijker de omgeving hoe meer opportuniteiten men tegenkomt.
Net als een gezond kind leert praten, kruipen en stappen, leert datzelfde kind ook op latere leeftijd – en op natuurlijke wijze – lezen en schrijven, rekenen en tellen, en zelfs aardrijkskunde en fysica. Voor unschoolers gebeurt leren dus niet in zo’n netjes afgelijnde categorieën, maar in één grote leerschool, namelijk het leven.

Elk individu is uniek, daarom kan eenzelfde ervaring uiteenlopende leerprocessen teweegbrengen in verschillende individuen. De wereld is gekleurd door de persoonlijkheid en interesses: sommige dingen zijn relevanter voor de ene dan voor de ander.

In de praktijk maken unschoolers geen onderscheid tussen spelen, leren, werken en leven maar beschouwen ze elke ervaring als een opportuniteit voor groei. Er is ook geen hiërarchie in de verworven kennis, of de gebruikte leermiddelen. Het kijken van een film, het lezen van een boek of het beoefenen van gevorderde meetkunde staat allemaal op gelijk niveau en draagt bij tot het geheel van kennis van dat individu.

Hoewel het leren dus vertrekt vanuit de eigen interesse en er zeker een zeer individueel kantje is aan unschooling, zijn ouders van unschoolende kinderen zeer toegewijd. Ze zijn immers – zeker in de eerste levensjaren – cruciaal in het verwerven van die rijke leerwereld. Ze betrekken hun kinderen bij hun eigen passies, nemen tijd om naar hun kinderen te luisteren en gaan op de interesses van hun kinderen in. Ze vertrouwen op de natuurlijk leergierigheid van de mens en verplichten hun kinderen daarom niet tot het leren van wat zij als relevant beschouwen, maar faciliteren de persoonlijke zoektocht naar antwoorden van hun kinderen. Een universum van eindeloze mogelijkheden wacht om ontdekt te worden: geen verplichtingen, geen oordelen.

Door deze innerlijke, aangeboren creativiteit en honger naar kennis en ontplooiing te ondersteunen, gebeurt leren vanzelf en wordt het nooit een onaangenaam karwei.

Over de schrijver

Nina Gold

Nina Gold

Samen met haar partner, Diederiek, en hun twee dochters, Jade en June, is Nina continu op zoek naar mening, avonturen en wijsheid. Ze is bewust thuisblijfmama en droomt van verre landen en een huis vol kindjes. Haar ultieme doel is om te blijven groeien als mama, vrouw en mens en om zo een positieve invloed te zijn in haar gezin en bijgevolg de wereld.