“Zie dat ik geen klachten hoor, hé” – je kind beschermen tegen misbruik

misbruik
Laura Schuerwegen
Geschreven door Laura Schuerwegen

Hoogstwaarschijnlijk kennen we allemaal het deuntje: afscheid van een kind bij derden gaat gepaard met “Zie dat ik geen klachten hoor” of “Braaf zijn he”. Het is zo ingeburgerd je kind even wat angst in te boezemen voor je ze bij derden achterlaat, dat we er niet bij stil staan. Maar is het wel onschuldig om je kind met dat soort platitudes op te zadelen? Kan dat ene zinnetje ervoor zorgen dat misbruik niet gemeld wordt?

Even duiden: “Zie dat ik geen klachten hoor” en “braaf zijn” houden allebei een verborgen “of anders” in… Bij je vertrek dreig je eigenlijk tegen je kind:

Als zij niet volledig doet wat van haar gevraagd wordt – bij die derden -, zullen er gevolgen zijn!

Hoogstwaarschijnlijk zal dit onder de vorm van één of andere arbitraire straf gebeuren die het kind zich enkel kan inbeelden, want uitgesproken wordt ze niet. Waar separatie van de ouder al een stressmoment is voor kinderen – zelfs al zijn ze gewoon om te gaan bij deze derde – die dreiging daarbovenop kan het voor het kind heel erg angstig maken.

Maar daar stopt het niet bij. Als jij je kind vertelt dat ze bij die derde ten alle kost ‘braaf’ moet zijn, dat ze ten alle kost moet ‘luisteren’ en doen wat er gevraagd wordt, dan maak je eigenlijk de weg vrij… naar misbruik.

Als er immers iets gebeurd waar het kind niet wil luisteren, niet kàn ‘braaf zijn’, wat dan? Dit kan gaan van kleine dingen waar het kind zich uit haar evenwicht voelt, bijvoorbeeld een andere routine, andere eisen, andere verwachtingen, tot veel luguberder zaken.

Geen enkel ouder laat zijn kind achter bij een derde met misbruik in het hoofd. We laten onze kinderen achter in vertrouwen. Statistieken echter wijzen duidelijk uit dat seksueel en fysiek misbruik hoofdzakelijk gebeuren binnen de vertrouwenskring. En hier wringt het schoentje. Zeg jij je kind bij het afscheid dat ze sowieso moet luisteren naar deze derde of anders dan is de connectie tussen jou en je kind eigenlijk verbroken. Dan interpreteert je kind dat als je kind niet luistert of braaf is, mama boos zal zijn. Dat maakt communicatie van dat kind als er wel iets gebeurd onmogelijk.

beschermen tegen misbruik

Zeg dus liever bij je vertrek tegen je kindje:

Als er iets is kan je me altijd bereiken.

Voelt het wat moeilijk, of is je kindje nog te klein, dan kan je het oude adagio omdraaien en zeggen “let goed op X, dat die braaf is”, zo leert je kindje ook dat jij je aantrekt van hoe anderen omgaan met haar.

Als je je kindje ophaalt, vraag dan niet “Ben je braaf geweest” of “Was het leuk”, maar:

“Voelde je je veilig” of “Heeft X naar jou geluisterd?”.

In het begin gaat dit misschien raar aanvoelen. Terwijl je dit leest klinkt het misschien zelfs een beetje absurd. We zijn niet opgegroeid in een cultuur waar respect voor het kind centraal staat. Maar als je deze zinnen oefent, telkens je je kindje ergens moet laten, versterk je deze vertrouwensband en maak je het pad vrij voor open communicatie als er ooit iets zou fout lopen.

Post scriptum

Dit artikel is niet geschreven om angst aan te jagen in verband met mogelijk misbruik, nog om ouders het gevoel te geven dat de enige die voor hun kind kan zorgen zij zelf zijn. Ik geloof stellig in het opvoeden in groepsverband, it takes a village. Ik geloof ook dat kinderen laten verzorgen door derden een verrijkende ervaring kan zijn voor het hele gezin. Ik geloof ook niet dat misbruik schuilt achter elk klein hoekje en dat het iets is wat iedereen vroeg of laat overkomt. Ik leef mijn leven niet in angst hieromtrent.

Maar we moeten ook niet blind zijn voor de mogelijkheid. Een goede connectie tussen ouder en kind zorgt ervoor dat ook moeilijke dingen bespreekbaar blijven. Dat kan ook iets kleins zijn: “oma wilde mijn haar kammen en ik wou dat niet”, een opening om een gesprek te hebben met je kind en eventueel de derde. Door deze connectie en openheid te versterken, heb je als gezin de veerkracht om in te grijpen moest er iets fout lopen, van bij het begin.

 

Hoofdafbeelding: By Jill Martin Photography

Gerelateerd

Kinderen baas over eigen lichaam!

Stop met roepen tegen je kind: ik ging de uitdaging aan!

Over de schrijver

Laura Schuerwegen

Laura Schuerwegen

Na acht jaar in West en Centraal Afrika te vertoeven woont Laura nu in Malawi met haar man en drie kinderen. Ze schreef twee boeken over zelfzorg en een kinderboek (in het Engels, verkrijgbaar op Amazon) en blogt op Authentic Parenting.